DNS (Domain Name System), internetin telefon rehberidir. Siz bir alan adı yazarsınız, DNS bu ismi bilgisayarların anladığı IP adresine çevirir. Web siteniz, kurumsal e-postanız ve pek çok doğrulama işlemi bu rehberdeki birkaç satıra bağlıdır.
DNS sorgusu adım adım
- Tarayıcı önce kendi önbelleğine, sonra işletim sistemine bakar.
- Bulamazsa internet sağlayıcınızın veya seçtiğiniz çözümleyiciye (resolver) sorar.
- Çözümleyici kök sunuculardan başlayarak
.devuzantısının, ardından alan adının yetkili DNS sunucusunu bulur. - Yetkili sunucu kaydı döndürür; cevap bir süre önbellekte tutulur.
En sık kullanılan kayıt türleri
| Kayıt | Ne işe yarar? |
|---|---|
| A | Alan adını bir IPv4 adresine yönlendirir |
| AAAA | Alan adını bir IPv6 adresine yönlendirir |
| CNAME | Bir ismi başka bir isme bağlar (ör. www → ana alan adı) |
| MX | E-postaların hangi sunucuya teslim edileceğini belirtir |
| TXT | Doğrulama ve e-posta güvenliği (SPF, DKIM, DMARC) için metin kayıtları |
| NS | Alan adının hangi DNS sunucularınca yönetildiğini gösterir |
E-posta güvenliği kayıtlarının ayrıntısı için SPF, DKIM ve DMARC yazısına bakabilirsiniz.
TTL ve "DNS yayılımı"
Her kaydın bir TTL (time to live) değeri vardır. TTL 3600 ise, çözümleyiciler bu cevabı bir saat boyunca tekrar sormadan kullanır. "DNS değişikliği 24-48 saatte yayılır" denmesinin sebebi budur: aslında yayılan bir şey yoktur, eski cevapların önbellekten düşmesi beklenir.
Pratik ipucu: Bir taşıma planlıyorsanız, birkaç gün önce ilgili kayıtların TTL değerini 300 saniye gibi kısa bir süreye indirin. Taşıma günü değişiklik dakikalar içinde etkili olur.
Alan adı taşırken sık yapılan hatalar
- Yalnızca A kaydını taşıyıp MX kayıtlarını unutmak: site çalışır ama e-postalar kaybolur.
- Eski sağlayıcıdaki TXT doğrulama kayıtlarını taşımamak: Google Search Console veya e-posta hizmetleri doğrulamayı kaybeder.
- Kök alan adında CNAME kullanmaya çalışmak: standart DNS buna izin vermez; sağlayıcıların "ALIAS" veya "CNAME flattening" özellikleri kullanılmalıdır.
- NS değişikliğinden önce yeni sağlayıcıda tüm kayıtları hazırlamamak.
Site taşırken SEO tarafını da korumak için 301 yönlendirme rehberi faydalı olacaktır.
Sık sorulan sorular
Hangi DNS çözümleyicisini kullanmalıyım?
İnternet sağlayıcınızın çözümleyicisi çoğu zaman yeterlidir. Hız ve gizlilik için Cloudflare (1.1.1.1), Google (8.8.8.8) veya Quad9 (9.9.9.9) gibi herkese açık çözümleyiciler tercih edilebilir.
DNS değişikliğimin etkili olup olmadığını nasıl görürüm?
Komut satırında nslookup alanadi.com veya dig alanadi.com komutlarıyla ya da çevrim içi DNS kontrol araçlarıyla farklı konumlardan dönen cevapları karşılaştırabilirsiniz.
Sonuç
DNS, birkaç satırlık kayıtlarla web sitenizin ve e-postanızın kaderini belirler. Kayıtlarınızı düzenli tutmak ve değişiklikleri planlı yapmak, kesintisiz bir dijital varlığın temelidir. Alan adı veya sunucu taşıma sürecinde destek için iletişime geçebilirsiniz.
