Yapay zekâ kullanımının hızla yaygınlaşması, Türkiye'de de yasal düzenleme tartışmalarını gündeme taşıdı. TBMM'ye sunulan kanun teklifleri; yapay zekâ ile üretilen içeriklerin etiketlenmesini, hak ihlali oluşturan içeriklerin hızla kaldırılmasını ve geliştiricilerle kullanıcıların sorumluluklarını tanımlamayı amaçlıyor. Bu yazıda kamuoyuna yansıyan bilgileri ve işletmelerin şimdiden yapabileceklerini özetliyoruz.
Gündemdeki teklifin öne çıkan maddeleri
Basına yansıyan bilgilere göre MHP Kırıkkale Milletvekili Halil Öztürk tarafından TBMM'ye sunulan kapsamlı yapay zekâ kanun teklifi şu başlıkları içeriyor:
- Yapay zekâ sistemlerinin hukuki çerçevesinin belirlenmesi ve kullanıcı ile geliştiricilerin sorumluluklarının tanımlanması.
- Yapay zekâ ile üretilen deepfake içeriklerin "yapay zekâ tarafından üretilmiştir" ibaresiyle belirtilmesinin zorunlu olması.
- Kişilik haklarını ihlal eden veya kamu güvenliğini tehdit eden içeriklerin 6 saat içinde kaldırılması, aksi halde erişim engeli uygulanması.
- Ayrımcı veri setlerinin yasaklanması.
- Seçim güvenliğini tehdit eden durumlarda Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na (BTK) acil müdahale yetkisi verilmesi.
- Yükümlülüklere aykırı davranan içerik sağlayıcı ve geliştiricilere 10 milyon TL'ye kadar idari para cezası öngörülmesi.
- Yapay zekâya suç oluşturacak komut veren kişilerin doğrudan fail sayılması.
Önemli not: Kanun teklifleri Meclis'te komisyon ve Genel Kurul aşamalarından geçerek değişebilir veya yasalaşmayabilir. Güncel durumu TBMM'nin resmî kanun teklifi takip sayfasından ve Resmî Gazete'den kontrol edin. Bu yazı hazırlanırken genel bir yapay zekâ kanunu yürürlükte değildi.
Bugün zaten geçerli olan kurallar
Özel bir yapay zekâ kanunu olmasa da yapay zekâ kullanımı boşlukta değildir. Şu düzenlemeler bugün de uygulanır:
- KVKK: Yapay zekâ sistemine kişisel veri vermek, veriyi işlemek demektir. Aydınlatma, hukuki sebep ve yurt dışı aktarım kuralları geçerlidir. Ayrıntılar: yapay zekâ ve KVKK.
- 5651 sayılı Kanun: İnternet ortamındaki içeriklerin kaldırılması ve erişim engeli süreçleri.
- Türk Ceza Kanunu: Hakaret, kişisel verilerin hukuka aykırı ele geçirilmesi, dolandırıcılık gibi suçlar yapay zekâ ile işlense de suçtur.
- Fikri mülkiyet: Yapay zekâ çıktılarının telif durumu ve eğitim verisi tartışmaları. Bkz. yapay zekâ içeriği ve telif.
- Ticari reklam ve tüketici mevzuatı: Yapay zekâ ile üretilmiş sahte yorum veya yanıltıcı reklam, mevcut kurallar kapsamında da yasaktır.
İşletmeler şimdiden ne yapabilir?
- Kullanım politikası yazın: Çalışanların hangi yapay zekâ araçlarını, hangi verilerle kullanabileceğini belirleyin. Şablon için şirket yapay zekâ kullanım politikası yazımıza bakın.
- Etiketleme alışkanlığı edinin: Reklam ve sosyal medyada yapay zekâ ile üretilmiş gerçekçi görsel ve videoları açıkça belirtin. Bu hem güven sağlar hem de muhtemel yükümlülüklere şimdiden uyum demektir.
- İçerik kaldırma sürecini hazırlayın: Platformunuzda kullanıcı içeriği varsa, şikâyet geldiğinde kimin, ne kadar sürede karar vereceğini belirleyin.
- AB'ye satış yapıyorsanız: AB Yapay Zekâ Yasası'nın 2026 takvimi sizi doğrudan ilgilendirir.
Sık sorulan sorular
Türkiye'de yapay zekâ kanunu yürürlükte mi?
Bu yazının hazırlandığı tarihte genel bir yapay zekâ kanunu yürürlükte değildi; Meclis'e sunulmuş teklifler bulunuyordu. Güncel durumu resmî kaynaklardan kontrol edin.
Yapay zekâ ile ürettiğim reklam görselini belirtmem gerekiyor mu?
Henüz genel bir zorunluluk olmasa da gerçek kişi veya olay gibi görünen içeriklerde belirtmek hem etik hem de olası düzenlemelere uyum açısından doğru bir yaklaşımdır. Platformların kendi etiketleme kuralları da vardır.
Çalışanlarım ChatGPT'ye müşteri verisi girebilir mi?
KVKK açısından risklidir. Kurumsal sözleşmeli ve veri işleme şartları belli araçlar kullanılmalı, kişisel veriler mümkünse maskelenmelidir.
Sonuç
Türkiye'de yapay zekâ düzenlemesi şekilleniyor; ama KVKK, ceza ve tüketici mevzuatı bugün de geçerli. Kullanım politikası, etiketleme ve veri koruma önlemleriyle şimdiden hazırlanan işletmeler, yeni kurallar geldiğinde zorlanmaz. Bu yazı hukuki görüş değildir; kesin değerlendirme için hukuk danışmanınıza başvurun.
