Furkan KapukayaYazılım geliştirme
Dijital Temeller2 dk okuma

Bulut Bilişim Nedir? IaaS, PaaS ve SaaS Farkı

Bulut bilişimin ne olduğu, IaaS, PaaS ve SaaS modelleri, paylaşılan sorumluluk ilkesi, maliyet yönetimi ve işletmelerin buluta geçerken dikkat etmesi gereken KVKK konuları.

"Bulut", aslında başkasının bilgisayarıdır; ama bu basit tanım, bulutun getirdiği esnekliği anlatmaya yetmez. Bulut bilişim; sunucu, depolama, veritabanı ve yazılımı ihtiyaç kadar, ihtiyaç anında ve kullandığın kadar öde mantığıyla internet üzerinden almaktır.

Üç temel model

Pizza benzetmesi bu farkı iyi anlatır:

ModelSiz yönetirsinizSağlayıcı yönetirÖrnek
IaaSİşletim sistemi, uygulama, veriDonanım, ağ, sanallaştırmaSanal sunucu (VPS, sanal makine)
PaaSUygulama ve veriSunucu, işletim sistemi, çalışma ortamıYönetilen uygulama hizmetleri, yönetilen veritabanı
SaaSYalnızca verinizi ve kullanıcılarınızıNeredeyse her şeyE-posta, CRM, muhasebe yazılımları

IaaS evde pizza yapmaya, PaaS hazır hamuru fırına vermeye, SaaS ise pizzayı sipariş etmeye benzer.

Bulutun avantajları

  • Başlangıç maliyeti düşüktür: Sunucu satın almak gerekmez.
  • Ölçeklenebilir: Kampanya döneminde kaynak artırılır, sonra azaltılır.
  • Erişilebilir: İnternet olan her yerden çalışılabilir.
  • Yönetilen hizmetler: Yedekleme, güncelleme gibi işler sağlayıcıya devredilebilir.

Paylaşılan sorumluluk ilkesi

Buluta geçmek güvenliği tamamen sağlayıcıya devretmek anlamına gelmez. Sağlayıcı veri merkezinin ve altyapının güvenliğinden sorumludur; hesaplarınızın, parolalarınızın, yetkilerin ve verilerinizin güvenliği ise sizin sorumluluğunuzdadır. Bulut kaynaklı veri sızıntılarının önemli bir kısmı, yanlış yapılandırılmış ve herkese açık bırakılmış depolama alanlarından kaynaklanır. Yönetici hesaplarında iki faktörlü doğrulama mutlaka açık olmalıdır.

Maliyet yönetimi

Bulutta en sık yaşanan sürpriz faturadır. Önlemek için:

  1. Bütçe uyarıları tanımlayın.
  2. Kullanılmayan sunucu, disk ve IP adreslerini düzenli temizleyin.
  3. Sürekli çalışan iş yükleri için rezervasyonlu fiyatlandırmayı değerlendirin.
  4. Veri çıkış (egress) ücretlerini hesaba katın.

KVKK ve veri konumu

Kişisel verileri yurt dışındaki bir bulut sağlayıcısında saklamak, KVKK açısından yurt dışına veri aktarımı sayılabilir. 2024 değişikliğiyle gelen standart sözleşme gibi araçları değerlendirmek gerekir. Ayrıntılar: KVKK'da yurt dışına veri aktarımı.

Bulut mu, yerel sunucu mu?

Her iş yükü için bulut en iyi seçenek değildir. İnternet bağlantısı zayıf bir atölyede çalışan bir program veya sabit ve öngörülebilir iş yükleri yerelde daha ekonomik olabilir. Karar için: bulut mu yerel sunucu mu.

Sık sorulan sorular

Verilerim bulutta ne kadar güvende?

Büyük sağlayıcıların fiziksel ve altyapı güvenliği çoğu işletmenin kendi imkânlarından yüksektir; ancak hesap ve yapılandırma güvenliği sizin elinizdedir.

Bir sağlayıcıdan diğerine geçmek zor mu?

Sağlayıcıya özgü hizmetleri ne kadar çok kullanırsanız geçiş o kadar zorlaşır. Konteyner gibi taşınabilir teknolojiler bu bağımlılığı azaltır.

Sonuç

Bulut, doğru model ve doğru yapılandırmayla işletmelere büyük esneklik sağlar. İhtiyacınıza uygun altyapıyı birlikte planlamak için iletişime geçebilirsiniz.