Yapısal Veri (Schema Markup) Nedir? JSON-LD ile Uygulama Rehberi

Yapısal veri, bir sayfadaki bilgileri arama motorlarının ve yapay zekâ sistemlerinin kesin olarak anlayabileceği standart bir formatta işaretlemektir. İnsan bir sayfaya bakınca "Bu bir işletme, adresi şu, telefonu bu" diye anlar; makineler için ise bu bilgilerin açıkça etiketlenmesi gerekir. Bu etiketleme için en yaygın sözlük Schema.org, en çok önerilen format ise JSON-LD'dir.

Neden önemli?

• Anlam netliği: Arama motorları sayfanızın bir ürün mü, makale mi, işletme mi olduğunu tahmin etmek zorunda kalmaz.
• Zengin sonuçlar: Uygun sayfalarda arama sonuçlarında breadcrumb, ürün fiyatı, puan veya etkinlik tarihi gibi ek bilgiler görünebilir.
• Bilgi grafiği: İşletme ve kişi bilgilerinin tutarlı işaretlenmesi, markanızın bir varlık (entity) olarak tanınmasına katkı sağlar.
• Yapay zekâ sistemleri: Yapılandırılmış bilgi, içeriğin doğru özetlenmesine ve kaynak olarak gösterilmesine yardımcı olur.

Yapısal veri tek başına sıralamayı yükseltmez; ancak içeriğin doğru anlaşılmasını ve arama sonuçlarında daha dikkat çekici görünmesini sağlayabilir.

JSON-LD nedir?

JSON-LD, yapısal verinin sayfanın HTML'ine karışmadan, ayrı bir script bloğu içinde yazıldığı formattır. Bakımı kolaydır ve Google tarafından önerilen yöntemdir.

<script type="application/ld+json">
{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "LocalBusiness",
  "name": "Örnek Oto Servis",
  "url": "https://www.ornek.com.tr",
  "telephone": "+90-212-000-00-00",
  "address": {
    "@type": "PostalAddress",
    "streetAddress": "Örnek Cad. No: 1",
    "addressLocality": "İstanbul",
    "addressCountry": "TR"
  },
  "openingHours": "Mo-Sa 09:00-19:00"
}
</script>

İşletmeler için en faydalı şema türleri

Organization ve LocalBusiness

Kurum adı, logo, iletişim bilgileri ve sosyal medya profilleri. Fiziksel mekânı olan işletmeler için LocalBusiness veya daha özel alt türleri (örneğin AutoRepair, Dentist) kullanılabilir. Yerel SEO çalışmalarının önemli bir parçasıdır.

WebSite

Site adı ve alan adı bilgisi. Arama sonuçlarında sitenin adının doğru gösterilmesine yardımcı olur.

BreadcrumbList

Sayfanın site içindeki konumunu gösterir. Arama sonuçlarında URL yerine okunabilir bir yol görünmesini sağlayabilir.

Article / BlogPosting

Blog ve haber içerikleri için başlık, yazar, yayın ve güncellenme tarihi.

Product ve Offer

Ürün adı, görsel, fiyat ve stok durumu. E-ticaret siteleri için temel şemadır.

Service

Sunulan hizmetlerin tanımı ve hizmet bölgesi.

FAQPage

Sık sorulan sorular bölümünü işaretler. Google, bu türün zengin sonuç olarak gösterimini bir süredir yalnızca bazı yetkili sitelerle sınırlandırmıştır; yine de içeriğin yapısını anlatmak açısından kullanılabilir.

Uygularken dikkat edilecek kurallar

1. Görünen içerikle tutarlı olun. Sayfada olmayan bilgiyi (örneğin gerçek olmayan puanları) yapısal veriye yazmak kurallara aykırıdır.
2. Doğru türü seçin. Bir hizmet sayfasını Product olarak işaretlemek yanıltıcıdır.
3. Zorunlu alanları doldurun. Her zengin sonuç türünün zorunlu ve önerilen alanları vardır.
4. Tutarlılık sağlayın. Adres ve telefon bilgisi sitenin her yerinde ve işletme profilinde aynı olmalıdır.
5. Güncel tutun. Fiyat, çalışma saati veya adres değiştiğinde yapısal veriyi de güncelleyin.

Nasıl test edilir?

• Zengin Sonuç Testi (Rich Results Test): Sayfanın hangi zengin sonuçlara uygun olduğunu ve hataları gösterir.
• Schema Markup Validator: Schema.org sözlüğüne uygunluğu genel olarak doğrular.
• Search Console geliştirmeler raporları: Canlı sitedeki yapısal veri hatalarını takip eder.

Sık sorulan sorular

Yapısal veri eklemek sıralamayı yükseltir mi?

Doğrudan bir sıralama faktörü değildir. Ancak zengin sonuçlar tıklama oranını artırabilir ve içeriğin doğru anlaşılmasına yardımcı olur.

Microdata mı, JSON-LD mi?

İkisi de geçerlidir, ancak JSON-LD daha okunaklı ve bakımı daha kolay olduğu için önerilir.

Sonuç

Yapısal veri, sitenizin makinelerle konuştuğu dildir. Doğru şema türlerini, görünen içerikle tutarlı biçimde uygulamak hem arama motorlarında hem de yapay zekâ destekli aramalarda görünürlüğünüzü destekler. Daha geniş bir bakış için teknik SEO kontrol listesi yazımıza göz atabilir, uygulama desteği için iletişime geçebilirsiniz.