Bir yazılım için ödeme yapmak, o yazılımın kaynak kodunun size ait olduğu anlamına gelmez. Bu konu sözleşmede açıkça düzenlenmezse, ileride geliştiriciyi değiştirmek veya yazılımı büyütmek istediğinizde ciddi sorunlar çıkabilir. Aşağıdaki bilgiler genel bir çerçeve sunar; sözleşmeniz için hukuki destek alın.
Yazılım, eser olarak korunur
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK), bilgisayar programlarını eser olarak korur. Kural olarak eser üzerindeki haklar, eseri meydana getiren kişiye aittir.
Çalışanlar tarafından yazılan yazılım
FSEK'e göre, çalışanların işlerini görürken meydana getirdiği eserler üzerindeki mali hakları, aksi sözleşmeden veya işin mahiyetinden anlaşılmadıkça, işverene aittir.
Dışarıdan geliştirilen yazılım
Bağımsız bir geliştirici veya yazılım firmasıyla çalışırken durum farklıdır. Mali hakların size geçmesi için yazılı bir devir veya lisans sözleşmesi gerekir. FSEK, mali haklara ilişkin sözleşmelerin yazılı yapılmasını ve devredilen hakların ayrı ayrı gösterilmesini şart koşar.
Devir mi, lisans mı?
- Mali hakların devri: Çoğaltma, değiştirme, yayma gibi haklar size geçer. Yazılımı istediğiniz gibi geliştirebilir ve başka bir geliştiriciyle devam edebilirsiniz.
- Lisans: Yazılımı kullanma hakkı verilir; mülkiyet geliştiricide kalır. Hazır ürünlerde ve platform modellerinde yaygındır.
Hangisinin uygun olduğu projenin niteliğine bağlıdır; önemli olan sözleşmede net yazılmasıdır.
Açık kaynak bileşenler
Neredeyse her yazılım açık kaynak kütüphaneler içerir. Bu bileşenlerin lisansları devirden etkilenmez; kendi lisans koşullarıyla kullanılmaya devam eder. Sözleşmede şunlar istenebilir:
- Kullanılan üçüncü taraf bileşenlerin ve lisanslarının listesi.
- Ticari kullanımı kısıtlayan veya ücretli lisans gerektiren bileşenlerin önceden bildirilmesi.
Proje sonunda teslim edilmesi gerekenler
- Kaynak kodun eksiksiz ve güncel hali (tercihen bir Git deposu olarak). Bkz. Git rehberi.
- Derleme ve kurulum talimatları.
- Veritabanı yapısı ve geçiş betikleri.
- Sunucu, alan adı, e-posta ve üçüncü taraf hizmet hesaplarının erişim bilgileri; mümkünse hepsi baştan sizin adınıza açılmış olmalı.
- Temel teknik dokümantasyon.
Sözleşmede bulunması önerilen maddeler
- Mali hakların kapsamı ve devrin zamanı (örneğin ödemenin tamamlanmasıyla).
- Kaynak kod teslim yükümlülüğü ve formatı.
- Geliştiricinin aynı kodu başka projelerde kullanıp kullanamayacağı.
- Gizlilik ve kişisel verilerin korunması.
- Bakım ve destek koşulları.
Sık sorulan sorular
Geliştirici kodu başka müşterilere satabilir mi?
Bu, sözleşmeye bağlıdır. Genel amaçlı kütüphaneler ile işletmenize özel iş kuralları farklı değerlendirilebilir; konunun açıkça yazılması önerilir.
Yapay zekâ ile yazılan kodun sahibi kim?
Bu konu hukuken tartışmalıdır. Bkz. yapay zekâ içerik ve telif. Sözleşmede geliştirme araçlarının kullanımı ve sorumluluklar ele alınabilir.
Sonuç
Kaynak kodun ve erişimlerin sizde olması, yazılımınızın geleceğini garanti altına alır. Projelerimizde kaynak kod ve erişim bilgilerinin teslimi baştan planlanır; ayrıntılar için iletişime geçebilirsiniz. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.
