Türkiye'de dijital erişilebilirlik, 21 Haziran 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 2025/10 sayılı "Web Siteleri ve Mobil Uygulamaların Erişilebilirliği" Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile somut bir yükümlülük haline geldi. Amaç, engelli ve yaşlı bireylerin dijital hizmetlere diğer herkes gibi erişebilmesidir.
Genelge kimleri kapsıyor?
Genelge; kamu kurum ve kuruluşlarının yanı sıra vatandaşların sıklıkla kullandığı özel hukuk tüzel kişilerine ait web siteleri ve mobil uygulamaları hedef alıyor. Kamuoyuna yansıyan değerlendirmelere göre kamu kurumları ve kapsamdaki özel kuruluşlar için bir yıllık, e-ticaret siteleri için ise iki yıllık uyum süresi öngörüldü. Kendi durumunuzun kapsama girip girmediğini resmî kaynaklardan ve gerekirse bir hukukçudan teyit etmeniz önerilir.
Hangi standart esas alınıyor?
Değerlendirmede W3C'nin hazırladığı WCAG 2.2 (Web İçeriği Erişilebilirlik Kılavuzu) ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın yayımladığı "Kontrol Listesi – A Seviyesi" temel alınıyor. Liste Bakanlığın resmî internet sitesinde yayımlanıyor.
İzleme ve Erişilebilirlik Logosu
Bakanlık bünyesinde bir izleme komisyonu kuruldu. Kapsamdaki kuruluşlar kendi bünyelerinde inceleme yapıp rapor hazırlıyor. Erişilebilir bulunan siteler ve uygulamalar iki yıl süreyle Erişilebilirlik Logosu kullanabiliyor; süre içinde koşulları sağlamayanlara ilişkin bilgilerin kamuoyuyla paylaşılabileceği belirtiliyor.
Kapsamda olmasanız bile neden önemli?
- Ziyaretçilerin önemli bir kısmı görme, işitme, hareket veya bilişsel zorluk yaşayabilir.
- Erişilebilir siteler genellikle daha anlaşılır, hızlı ve arama motorları için daha düzenlidir.
- Yaşlanan nüfusla birlikte büyük yazı, yüksek kontrast ve basit gezinme herkesin işine yarar.
İlk adımlar
- Sitenizi yalnızca klavye ile gezmeyi deneyin; her bağlantıya ve butona ulaşabiliyor musunuz?
- Görsellere anlamlı alt metinler ekleyin.
- Yazı ve arka plan arasındaki kontrastı kontrol edin.
- Form alanlarına görünür etiketler ekleyin; hata mesajlarını açık yazın.
- Başlık hiyerarşisini (H1, H2, H3) düzgün kurun.
- Videolara altyazı ekleyin.
- Otomatik test araçlarıyla tarayın; ancak sonuçları mutlaka manuel testle doğrulayın.
Teknik ayrıntılar için web erişilebilirliği (WCAG) yazımıza göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Otomatik bir erişilebilirlik eklentisi yeterli mi?
Hayır. Sayfaya eklenen araç çubukları temel sorunları çözmez. Erişilebilirlik, sitenin kodunda ve içeriğinde sağlanmalıdır.
WCAG 2.2 ile 2.1 arasındaki fark büyük mü?
WCAG 2.2, 2.1'in üzerine odak görünürlüğü, sürükleme hareketlerine alternatif ve hedef boyutu gibi ek başarı ölçütleri getirir; 2.1'e uyumlu bir site güçlü bir başlangıç noktasındadır.
Sonuç
Erişilebilirlik artık "olsa iyi olur" değil, giderek yaygınlaşan bir beklenti ve bazı kuruluşlar için yükümlülük. Sitenizin erişilebilirlik durumunu değerlendirmek için iletişime geçebilirsiniz.