"Önbelleği temizleyip tekrar dener misiniz?" teknik destekte en sık duyulan cümlelerden biridir. Peki tarayıcı tam olarak neyi saklıyor ve bu verileri silmek neden sorunları çözüyor? Hem kullanıcı hem de site sahibi olarak bu farkı bilmek işinizi kolaylaştırır.
Tarayıcının sakladığı veriler
Çerezler (cookies)
Sitenin tarayıcınıza bıraktığı küçük metin parçalarıdır. Oturumunuzun açık kalması, sepetinizin hatırlanması ve dil tercihiniz genellikle çerezlerle sağlanır. Reklam ve analiz amaçlı çerezler de vardır; bunlar için kullanıcı onayı gerekir. Bkz. çerez politikası rehberi.
Önbellek (cache)
Görsel, stil dosyası ve script gibi dosyaların kopyalarıdır. Amaç, aynı dosyayı her ziyarette tekrar indirmemek ve sayfayı hızlı açmaktır.
Yerel depolama (localStorage, IndexedDB)
Web uygulamalarının tarayıcıda daha büyük veri saklamasını sağlar. Örneğin bu blogdaki "okuduğunuz yazılar" bilgisi yalnızca sizin tarayıcınızda bu şekilde tutulur.
Oturum verileri
Sekme kapandığında silinen geçici bilgilerdir.
Ne zaman temizlemeli?
| Belirti | Olası çözüm |
|---|---|
| Site güncellendi ama eski hali görünüyor | Önbelleği yenile (Ctrl+F5 veya Ctrl+Shift+R) |
| Giriş yapılamıyor, sürekli çıkış yapıyor | O siteye ait çerezleri sil |
| Sayfa bozuk görünüyor | Önbelleği temizle |
| Gizlilik endişesi | Çerezleri ve geçmişi temizle |
Tüm tarayıcı verilerini silmek yerine yalnızca sorunlu sitenin verilerini silmek daha pratiktir; böylece diğer sitelerdeki oturumlarınız kapanmaz.
Site sahipleri için önbellek ipuçları
Kullanıcılara "önbelleği temizleyin" demek zorunda kalmamak sitenin doğru yapılandırılmasıyla mümkündür:
- Dosya sürümleme:
site.css?v=20261010veya dosya adına içerik özeti ekleyerek değişen dosyanın yeniden indirilmesini sağlayın. - Doğru başlıklar: Değişmeyen dosyalar için uzun süreli
Cache-Control, HTML sayfaları için kısa süreli önbellek kullanın. - CDN önbelleği: Büyük güncellemelerden sonra CDN önbelleğini temizleyin. Bkz. CDN nedir.
Bu ayarlar aynı zamanda sitenizi hızlandırır: web sitesi hızlandırma.
Güvenlik notu
Ortak kullanılan bilgisayarlarda (ofis, kafe, kütüphane) oturumu kapatmak ve gizli pencere kullanmak, çerezlerin başkası tarafından kullanılmasını önler. Çerezlerin çalınması, parolayı bilmeden hesaba girmenin yollarından biridir.
Sık sorulan sorular
Çerezleri silersem ne kaybederim?
Açık oturumlarınız kapanır, site tercihleriniz sıfırlanır. Kayıtlı parolalar ise genellikle ayrı tutulur ve silinmez.
Gizli pencere önbellek kullanır mı?
Kullanır; ancak pencere kapandığında çerezler ve geçici veriler silinir.
Sonuç
Çerezler kimliğinizi, önbellek hızı, yerel depolama ise uygulama verisini taşır. Hangisinin hangi sorunda devreye girdiğini bilmek, hem kullanıcı olarak hem de site sahibi olarak zaman kazandırır.
